Restauratie verslag atlas Gerard Mercator
donderdag 6 mei 2004

GERARDI MERCATORI
ATLAS SIVE COSMOGRAPHIAE
MEDITATIONES DE FABRICA MVNDI ET FABRICATI FIGVRA
AMSTERODAM, ANNO 1628

Opdrachtgever; Stadsarchief ’s-Hertogenbosch
Inventaris nummer HM 36

Atlas Mercator
Gebonden in een heel perkamenten band met goudbestempeling op plat en rug.

Bladen gedrukt op papier met veel kaarten en verklarende teksten.

De bladen zijn gehangen aan stroken waardoor de kaarten tot in de rug geraadpleegd kunnen worden.
 

Schade
Door het vele raadplegen zijn veel bladen geplooid en ernstig beschadigd. In de bladen zitten grote scheuren en gaten. In het boek zijn enkele incomplete bladen, soms lag de ene helft van een blad op een totaal andere plaats in het boek.

Ook de minder en voor het oog onbeschadigde bladen zijn verzwakt doordat de lijming bijna geheel uit het papier verdwenen is als gevolg van verzuring. De verzuring wordt nog eens geaccentueerd door de algemene bruine verkleuring van de bladen.

Met grote stukken papier is getracht om schade te beperken. Al deze reparaties moesten worden verwijderd.

Omdat de kaarten zeer zwak waren en een reiniging van de bladen wenselijk was, moesten alle bladen losgemaakt worden van de stroken waarmee het boek gebonden was.

De perkamenten band was op de knepen ingescheurd en had hier en dar kleine schade.
 

Restauratie
De werkzaamheden die wij voorzien hebben bestaan uit het uiteen nemen, oude opplakkingen verwijderen, alle bladen ontzuren en oxidatief reinigen, alle bladen aanvezelen en nalijmen, nieuw strokenboek vervaardigen en herbinden in de oorspronkelijke band.

Het deel is in al zijn fragmenten uiteen genomen en alle opplakkingen zijn verwijderd.

In diverse baden zijn de bladen gereinigd waarbij wij er vooral op hebben gelet dat het resultaat van de reiniging voor alle bladen nagenoeg gelijk was.

Direct na reiniging zijn de bladen aangevezeld op de aanvezelstraat waarbij een directe ontzuring en nalijming werd gegeven.

Alle bladen zijn vervolgens aan gevouwen stroken gehangen waarna het boek genaaid kon worden, hierbij moesten wij er op letten dat de dikte van het boek als oorspronkelijk bleef. Immers de band was nog redelijk in orde, het boek moest in de oude band passen.

De knepen van de band zijn hersteld door het plaatselijk aanbrengen van perkament.